EN

Uluslararası Bilgi ve İletişim Teknolojilerinde Kız Çocukları Günü nedeniyle"Ufkunu Genişlet, Tavrını Değiştir" oturumu

03 Mayıs 2019 | Haberler

  Kızlar ve Teknoloji

Çok erken yaşlardan itibaren, kız çocuklarına mükemmel olmayı öğretiyoruz halbuki o yaşlarda mükemmel olmayı değil bir şeyler yapmayı, yaparken bozmayı öğretmemiz lazım. Aslında kız ve erkek çocuk ayırımı çok belirgin bir şekilde daha oyuncakçı dükkanlarında başlıyor, kız çocukları ve erkek çocukların reyonları birbirlerinden ciddi biçimde farklı oyuncaklarla dolu.. kızlarda bebekler, evler, giyim, takı vs var erkeklerde motor, uzaktan kumanda, uçak vs var.. bu alışkanlık, kız çocuklarını teknolojiden ve girişimcilikten uzaklaştıran bir etkiye sahip. Ne iyi ki, artık anne babalar daha bilinçli, kız çocukların da teknolojiyi bilmeleri gerektiğinin farkındalar ve kız çocuklarının teknoloji ile haşır neşir olması için uygun zeminleri hazırlıyorlar.
Yapılan muhtelif araştırmaların sonuçlarına göre, artık iş gücünün teknolojiye yatkın, teknoloji bilen elemanlardan oluşmasının bir gereklilik olarak ortaya çıktığını görüyoruz. Kız çocuklarının erken yaşlardan itibaren teknolojiye kanalize edilmesinin ileriki yaşlardaki kariyerleri için çok faydalı olacağına inanıyorum, çünkü günümüz çocukları bir kaç yıl içinde, daha fazla teknoloji bilen, öz güveni yüksek ve yaratıcılık kabiliyeti gelişmiş elemanlardan oluşan bir iş dünyasının içinde olacaklar, onun için bugünden hazırlıklarımızı doğru yapıyor olmamız gerekiyor. “Dünya Ekonomik Forumu’nun ‘Geleceğin Meslekleri’ raporuna göre; 2030 yılında iş hayatındaki gençlerin %65’i şu anda henüz var olmayan mesleklerde çalışacaklar ve bu mesleklerin büyük bir yüzdesi de teknoloji ile ilişkili olacak.
KPMG tarafından yapılan bir araştırma sonuçlarına baktığımızda, yıllar itibarıyla Türkiye’de hane halkı ve şirketlerde iletişim ve alışveriş dahil olmak üzere teknolojik gelişmelerin sunduğu imkanların daha geniş kesimler tarafından kullanıldığı görülüyor. 2007 yılında şirketlerin yüzde 85’i internet erişimine sahipken, bu oran 2018 yılında yüzde 95’e ulaştı. Hane halkında ise söz konusu dönemde çok daha dramatik bir artış kaydedildi. 2007 yılında hane halkının sadece 20’si internet erişimine sahipken, 2018 yılında bu oranda yüzde 84 seviyesine çıktı.
Kızların eskiye oranla daha dijital olduğunu, internet ulaşımlarının ve online aktivitelerinin çoğaldığını görüyoruz. Genel olarak çocukların hangi web sitelerini ne sıklıkla ziyaret ettikleri, sosyal medya kullanım alışkanlıkları, kullandıkları elektronik cihazlar vs hakkında bilgiler olmasına rağmen bu toplu bilginin kız ve erkek çocuklar olarak ayrımını pek göremiyoruz. Daha da önemlisi bu dijital tecrübenin, ne amaçla kullanıldığını ya da kendi yaşamlarına, çevrelerine ve hatta dünyaya ne tür bir faydası olduğunu da tam olarak ölçemiyoruz.
Dünyada bu konuda yapılan araştırmalara göre, kızlar muhtelif teknolojik araçlar kullanıyorlar, bunların içinde akıllı telefonlar, bilgisayarlar, ipad ve tabletler ve oyun oynamak için geliştirilen cihazlar var. Çoğunlukla kullanılan cihazların başında akıllı telefonlar geliyor, ortalama 10 yaş civarında sahip olunuyor ve günde ortalama 4 saat kullanılıyor. Onüç, ondokuz yaş arasındaki kız çocuklarında kullanım 5 saate çıkıyor. Bu saatlerin aktivite dağılımı ise sırası ile şöyle gerçekleşiyor;
en yüksek oranda video veya film seyrediliyor, müzik dinleniyor, eğlence amaçlı oyun oynanıyor, araştırma yapılıyor, ev ödevleri hazırlanıyor ve okulların uygulamaları kullanılıyor ve fotoğraf çekiliyor.
İlginç olan, kızların erkeklere oranla eğitim amaçlı aktivitelere daha çok zaman harcaması, eğitim amaçlı oyunlar da dahil olmak üzere kız erkek oranı %55 ve %41. Kitap veya makale vs okuma oranları %40 ve %28. Öte yandan, okuldan sonra 4 saatten fazla oyun oynama oranları %17 ve %31.
Dijital Liderlik nasıl tanımlanmalı?
Genel olarak dijital liderlik teknolojik yetkinliğe yakın bir anlamda tanımlanıyor. Bence daha geniş anlamda, dijital liderlik bir kişinin sadece ne bildiğini değil bu bilgi ile ne yaptığını da kapsamalı. Dijital liderlik bilgiden, öz güvenden, kapasiteden ve yetkinlikten daha fazlasını gerektiriyor. Bana göre, dijital liderler, kendi dijital tecrübelerini ve teknolojiyi kullanarak kendi yaşamlarının ve dünyanın gelişimine katkı sunanlardır. Yeni fırsatları görüp, yeni şeyler öğrenmeyi seven ve online olarak eriştikleri bilgiyi sorgulama yeteneğine sahip çocuklardır. Bunlar, teknolojinin kullanımı ile çevresindekilerin yetkinlik kazanmasına yardımcı olurlar ve onlara öz güven aşılarlar. Sosyal meseleler ile ilgilenirler, diğerlerinin de sebepler ile ilgilenmesi için yardımcı olurlar. Edindikleri dijital tecrübe sayesinde yepyeni alanlarda inovasyon yaparken kendileri hakkında da yeni şeyler keşfederler.
Dijital Liderlik konusunda kızlar ve erkekler arasında çok belirgin bir fark bulunmuyor. Kızların %52si, erkeklerin %50si dijital liderlik özellikleri gösteriyor. Farklılık dijital liderliğin belirli formlarında görülüyor. Bunları da kabaca şöyle sıralayabiliriz:
Kızlar teknolojiyi daha çok bir şeyler yapmak için kullanıyor Mesela video çekmek, uygulama yazmak için kodlama yapmak gibi konularda ki oran kızlarda %45 erkeklerde %38.
Kızlar teknoloji kullanarak yeni bir yetenek veya ilgi alanı keşfediyorlar, oran kızlarda %68, erkeklerde %59.
Kızlar sosyal meselelere ve sebeplerine erkeklerden daha ilgili, oran %60 ve %51
Öte yandan erkekler teknolojik kabiliyetler konusunda kızlardan daha öz güvenli oran %84 erkekler, %77 kızlar..
Kızların bu alanda desteklenmesi için gençlerin ihtiyaçlarını çok iyi anlamak gerekiyor. Benim görüşüme göre; üç tane temel faktör var :
1.Teknolojiye olumlu bakan ve hatta kullanan ebeveynlerin çocukları teknoloji ile barışık oluyor
2.Ekran karşısında geçirdikleri zamanı planlayabilen ve yönetebilen kızların dijital lider olma şansları daha fazla. Bu çocuklar eğer gerekiyorsa telefonlarını bırakıp yapılması gereken işlerine öncelik verebiliyorlar.
3.Yaşadıkları ortamda teknoloji kullanılıyorsa, teknoloji ile barışık ve kullanıyor oluyorlar ve bu da dijital lider olma şanslarını artırıyor.
STEM ile ilgili olmak önemli mi? science, technology, engineering, and math
STEM eğitimi disiplinler arası ve uygulamaya yönelik yaklaşımı içeren fen, teknoloji, mühendislik ve matematik gibi dört önemli disiplinin birbirleriyle entegrasyonunu hedefleyen bir öğretim sistemidir. Bu alanlarda yetkin bireylerin olması birçok alanda fayda sağlayacaktır. En önemli getirisi ise dijitalleşen dünyada rol almada etkin olarak görev almaktır. Bu alanlara ilgi duyan kızların teknoloji alanında başarılı oldukları en bilinen gerçektir. Bu alanda da çarpıcı olan; kızlar uygulama geliştirme, robotik, web tasarımı, kodlama ve programlama konularına ilgi duyarken, mühendislik, siber güvenlik, yapay zeka gibi konularına yabancı oldukları gözlemlenmiştir.
Özetlemem gerekirse; kızların teknoloji potansiyeli yüksektir. Dijital alanda, kızların tasarım ve yaratıcılık kabiliyetleri yüksektir ve toplum haklarının başarılı savunucularıdır. Pek çoğu, başkalarına öğretmek ve topluluklarını ve dünyayı geliştirmek için teknolojiyi kullanıyor. Dijital lider olan kızlar, STEM kariyerlerini geleceklerinin bir parçası olarak görmeyenlerden daha başarılı olacaklar, çünkü birkaç yıl içinde mevcut kız kuşağı, büyük oranda çeşitli STEM yeteneklerine ihtiyaç duyan bir işgücüne girecektir. Kızların sadece teknolojik olarak hazır olarak masaya oturmaları değil aynı zamanda orada üstün olma cesaretlerine ve öz güvenlerine de sahip olmaları şarttır.
Dijital lider olan kızlar, zaman içinde artan teknoloji tecrübesi ve bu alanda kızları teşvik eden öğretmenler de dahil olmak üzere destekleyici bir yetişkin ağıyla edinecekleri teknoloji bilgilerini verimli kullanacaklardır. Böyle bir destek, kızlara, erkekler için daha sık ya da farklı şekilde verilen teşviklerin kendileri için de verildiğini ve kendilerinin de bu alanlarda liderlik etmek için gerekenlere sahip olduklarını hatırlatmak için önemlidir.
Dijital dünyada; yenilik yapmak ve büyümek için yeterli alan bulunmaktadır. Destekleyici yetişkinler, küçük yaştan itibaren kızları sağlıklı riskler almaya teşvik etmelidir. Özellikle sürekli deneme yanılma gerektiren teknoloji alanı ile ilgilenen kızlar için faydalı olan önemli unsurlardan biri de aksiliklerden ders almayı teşvik etmektir. Sosyal medya ağları, güvenli bir şekilde kullanıldığı zaman, kız çocuklarına başkalarıyla bağlantı kurma ve kendileri için önemli olan nedenleri verimli bir şekilde kullanma konusunda büyük fırsatlar sağlayabilir.

Kızlar, çevrimiçi olarak güvenilir bilgilerin nasıl bulunacağını daha iyi anlıyor ve bundan yararlanıyor. Bilgiyi sorgulayarak ve çeşitli kaynakları göz önünde bulundurarak bilginin çevrimiçi olarak nasıl değerlendirileceğini ve tüketileceğini bilmek bir beceridir, ve bu beceri genellikle sosyal medya ve dijital okuryazarlık hakkında resmi ve gayri resmi konuşmalar başlatabilen ebeveynlerin ve öğretmenlerin yardımıyla kazanılabilir.
Evde ise, teknolojiye olumlu bakış açısı olan ebeveynler / bakıcılar, çocuklarının çevrimiçi ortamda ne yaptığını anlayarak, dijital etkinlikleri hakkında çocuklarıyla konuşup, yardım edince, kızlar dijital alana güvenle nasıl gireceklerini daha iyi öğreniyorlar.
Kızların ebeveynleri, onlara oğullarından daha farklı davranma eğilimindedir. Mevcut ve / veya gelecekteki teknoloji becerileri ve yetenekleri ile dijital liderlik potansiyeli hakkında cinsiyet temelli tutumlar, kızların dijital alanda büyümelerini ve keşiflerini tehlikeye atabilir. Erkeklerin teknoloji becerilerinde kızlara göre daha güvende olduklarını ve kendilerini ailelerinin dijital uzmanları olarak gördükleri saptanmıştır. Yetişkinler teknoloji uzmanlığı için kız çocuklarına yönelebilir çünkü kız çocuklar da erkekler kadar yetkin, bilgi sahibi ve uzmandır. Yetişkinlerin, kız ve erkek çocukları teknoloji dünyasında eşit derecede yetenekli olarak görmesi önemlidir. Ebeveynler, teknoloji kullanımına ilişkin kurallarının kızları ve oğulları için aynı olduğundan emin olmalı ve dijital liderliği kendi yaşamlarında modellemeye çalışmalıdır.
Okullarda ise özellikle şunlara dikkat etmek önemlidir:
Kızların STEM alanlarına ve teknoloji kariyerlerine ilgisi 8.sınıf başında düşmekte, bunun önemli bir müdahale noktası olduğunu düşündürmektedir. 8.sınıftan 9a geçiş, dijital liderler de dahil olmak üzere tüm kızlara fırsatlar sunmak için özellikle kilit bir zaman olabilir. Potansiyel STEM kariyerlerinin araştırılıp fırsatların sunulması gerekir. Öğretmenler ve rehberlik danışmanları, kızların STEM'lerini geliştirmeye ve yükseltmeye çalışmalıdır.
Teknik güvenlerini ve yeterliliklerini artırmak için, kızlar okuldaki konular arasında ve okul sonrası teknoloji öğrenme fırsatları aracılığıyla teknoloji eğitimine daha fazla entegre edilebilir. En çok tercih edilen teknoloji kursları: multimedya, bilgisayar programlama ve web tasarımı. 8.sınıfa gelmeden başlatılabilecek teknoloji temelli kurslar ile altyapı hazırlanmalıdır. Okullarda teknoloji dersi olması ve rehber öğretmenler kanalı ile bu derslere yönlendirilmek çok önemlidir.
Doğru erişim, yetişkin desteği ve dijital alandaki fırsatların farkındalığı ile tüm kızlar dijital lider olabilir. Tüm kızların eğitimsel başarılarını ve işyerinde hazır olmalarını teşvik eden teknolojiye erişimleri gereklidir - bu yüzden biz toplum olarak tüm kızlara dijital alanda ihtiyaç duydukları desteği sağlamayı taahhüt etmeliyiz. Dijital lider olan kızlar zaten dünyayı değiştiriyorlar. Kızların kendine özgü öğrenme ve liderlik tarzlarına hitap eden okul dışı etkinlikler çok önemlidir. Bugün teknoloji ile rahatça ilgilenen çocukların yarın bizi dijital geleceğe yönlendirmeye hazır olacağını bilmek umut vericidir.
Sonuç olarak, yapılan araştırmaların sonuçlarına ve benim görüşüme göre, okullar teknoloji eğitimi ile ilgili işi tam manası ile yapamıyor - kızlar sınıflarında teknolojiyle ilgili daha fazla erişim ve öğretim almalılar. Genellikle bütçe eksiklikleri ve nitelikli teknoloji eğitmenlerinin eksikliği nedeniyle, okullar sık sık dezavantajlı durumdadır; Ancak, okul sistemleri, ortaokulun başlarında kızlara teknoloji öğretimi sağlayarak başlayabilir, kızların tercih ettiği kurs türlerini saptayarak, BTK kanalı ile ilgili STK'lar gibi üçüncü taraf kuruluşlarla ortaklaşa okul çabaları desteklenebilir.
OECD'nin her üç yılda bir düzenlediği uluslararası eğitim değerlendirme testi PISA'nın 2015 yılı sonuçlarında, cinsiyete dayalı başarı farkı incelendiğinde; kız öğrenciler okumada erkek öğrencilere kıyasla en az 25 puan ileride, matematikte ise en az 7 puan geride bulunuyor. Fende ise erkek ve kız çocukları aynı performansı gösterdiği görülüyor. Tüm bu veriler ışığında, açıkçası, artık kızların teknoloji için bir tutku duymadıkları bahanesine sığınmak yanlıştır. Aksine, bizden sonraki nesil kadın teknoloji liderlerini destekleyecek tutarlı bir altyapı oluşturmaya ve finanse etmeye öncelik vermemizin zamanı çoktan gelmiştir.
Yaptığımız araştırmalarda; kızların teknoloji kullanımı ve teknoloji eğitimi alma oranının artırılması için hükümet ve sivil toplum kuruluşları eliyle yapılan projelerin olumlu sonuç verdiğini ancak kızların bu eğitim içeriklerine erişim oranında yaşanan artışın, belli bölgelerle sınırlı kaldığını görüyoruz. Üstelik, eğitim ya da iş hayatında yer almayan 15-19 yaş arası kadınların sayısının erkeklerden daha fazla olması da endişe yaratıyor.
Bence teknoloji bir ayrıcalık olmamalı, her isteyen, ilgilenen mutlaka içeriklere erişebilmeli..

Dr.Dilek Bağdatlıoğlu

Footer
DiversEffect